een blog over de 19e eeuw en nu...

een blog over de 19e eeuw en nu...

Over dit Blog


Vanuit mijn praktijk als beeldend kunstenaar ga ik twee interessegebieden onderzoeken. Het eerste is de Franse 19e eeuwse historieschilderkunst en het tweede hoe kunstenaars in die tijd omgingen met de vrije en gecensureerde pers. Ik breng dat in verband met hedendaagse actuele ontwikkelingen en het engagement van waar uit ik mijn werken maak. Op dit blog zal ik reflecteren op mijn oeuvre en de bronnen die ik heb onderzocht, maar het is nadrukkelijk ook een blik vooruit.

Lagen op elkaar

ManetPosted by Stijn Peeters Mon, December 03, 2018 09:06:18

In de eerste 7 jaar van mijn kunstenaarschap schilderde ik landschappen of landschappelijke illusies. Dit laatste aspect werd gaandeweg steeds belangrijker, ik experimenteerde met de mogelijkheden van de verf om de illusie van een landschappelijke ervaring op te roepen. Een van de methodes die ik daarbij gebruikte komt in dit schilderij naar voren, een tweetonige Gersolaag, met daaroverheen gegoten bruingele dunne verf. Midden jaren 90 begon ik me steeds meer op figuurstukken en verhalen te richten.

In de natte geelbruine verf moet een vorm opgedoemd zijn die me deed denken aan een vrouw van Pieter de Hoogh. Eerder had ik al een hele serie studietekeningen gemaakt naar zijn schilderijen. Deze vorm heb ik duidelijker aangezet. Ik begon toen na te denken over haar partner. Dat moest een soort man zijn, maar dan kunstmatig. Vanuit de schets niette ik atelierkleding naast het doek tegen de wand en dit besloot ik zo realistisch mogelijk na te schilderen, als hoofd nam ik een silhouet op papier, ook dat schilderde ik na.

In die tijd las ik met grote regelmaat afleveringen van The Burlington Magazine. In het november nummer uit 1994 vond ik het artikel ‘Reconstructing Manet’s Velasquez in his Studio’ geschreven door Peter Rudd. Rudd weeft een web van invloeden, in een verwijzing naar Germain Bazin schrijft hij ; Manet’s engagement met de kunst van vroegere meesters toonde voor Bazin de groeiende betekenis van het museum aan als plek van instructie. De gevarieerde collectie bevorderde stilistische vrijheid, waarbij keuzevrijheid de plaats innam van het studeren als leerling van een enkele meester.”

Het schilderij waarnaar in de titel wordt verwezen bestaat alleen nog maar in fragmenten. Volgens Rudd zou het een verwijzing naar zowel ‘Las Meninas’ van Velasquez als naar Courbet’s ‘Atelier’ zijn geweest, met Manet als schilder op de plek van Velasquez. Hij maakt de koppeling met Manet’s ‘La Pêche’ een schilderij met invloeden van Caracci en wederom Courbet, (dit keer de Desmoiselles du Village’), in dit schilderij beeldt Manet zichzelf af als Peter Paul Rubens, met zijn toekomstige vrouw Suzanne Leenhof aan de arm. Beiden gekleed in 17e eeuwse kleding.

Het naschilderen van de opgeprikte kleding leverde niet het resultaat waar ik op had gehoopt. Het doek had nog meer nodig, extra lagen. Gesterkt na lezing van Rudd’s artikel besloot ik een van Courbet’s zussen, afkomstig uit het schilderij ‘Les Desmoiselles du Village’, over de dienstmaagd van De Hoogh heen te schilderen, ik liet deze echter wel half zichtbaar. Tegelijk nam ik ook de hond mee, ‘a frightful little bastard’ , met deze omschrijving kreeg ook hij/zij, bij de negatieve kritieken die het gehele doek opriepen toen het in 1852 op de Salon werd getoond, een veeg uit de pan.

Rudd voegt hier in zijn artikel nog een interessante , formele, observatie aan toe; Zoals in de landschappen van Caracci en Courbet bevat ook Manet’s landschap een nieuwsgierige hond die snuffelt aan de middenruimte. Waarbij hij het gebrek aan perspectivisch verloop lijkt te benadrukken en het naar voren trekken van verre objecten. Manet’s herneming van Courbet’s onderzoekende hond kondigt het gebruik van ‘platheid’ aan als bewuste ongerijmdheid die, net als zijn groene pigment de afwijzing van een geheiligde museumstandaard benadrukt. (eigen vertaling uit het Engels)


Stijn Peeters, Nr 695, 200 x 130 cm, 1996. Huidige locatie onbekend, in 2001 verkocht aan de Collectie van den Ende, Essen





  • Comments(0)//blog.stijnpeeters.com/#post7