een blog over de 19e eeuw en nu...

een blog over de 19e eeuw en nu...

Over dit Blog


Vanuit mijn praktijk als beeldend kunstenaar ga ik twee interessegebieden onderzoeken. Het eerste is de Franse 19e eeuwse historieschilderkunst en het tweede hoe kunstenaars in die tijd omgingen met de vrije en gecensureerde pers. Ik breng dat in verband met hedendaagse actuele ontwikkelingen en het engagement van waar uit ik mijn werken maak. Op dit blog zal ik reflecteren op mijn oeuvre en de bronnen die ik heb onderzocht, maar het is nadrukkelijk ook een blik vooruit.

De Waarheid...

De waarheid...Posted by Stijn Peeters Sat, October 06, 2018 14:44:04

Historie is nooit direct en helder, het is een constructie, een proces van argumentatie en bronnenonderzoek. De dialoog. Dat is algemeen geaccepteerd en nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen en inzichten kunnen leiden tot een herdefiniëring een verlegging van accenten.

Waar ik me ernstige zorgen over maak is de alomtegenwoordigheid van de leugen, de instrumentele inzet van onwaarheid als onderdeel van het politieke handwerk, de rol van ondemocratische krachten, van spindokters en de media. En de grote effecten die dat heeft op het leven van mensen, het belang van feiten en wetenschap.

Maar meteen bij het begin van mijn blog blijkt al hoe ingewikkeld ‘de waarheid’ kan zijn

Als titel van mijn blog heb ik gekozen voor dit citaat van Courbet. Althans dat dacht ik. De zin is afkomstig uit een brief die Courbet schreef op 25 december 1861 als reactie op een verzoek van studenten om een, door hem geleid, schildersatelier te starten. De titel van de brief is ‘Lettre aux jeunes artistes de Paris’. Maar al snel bleek dat ik fout zat.

Petra ten-Doeschate Chu schrijft in Letters of Courbet, (University of Chicago Press, 1992):


‘This letter, one of the most complete statements of Courbet’s ideas about art and art education, was published in the Courrier du dimanche of December 29, 1861. It is generally believed that the letter was composed by Jules Castagnary rather than by Courbet himself. Indeed the only manuscript version of the letter that is known is in Castagnary’s handwriting, with nothing but a signature by Courbet’.

Het manuscript wordt bewaard in het Musée départemental de la maison natale de Gustave Courbet, Ornans. Ik ga op zoek naar het origineel.

https://www.institut-courbet.com/le-manuscrit-de-la-lettre-de-courbet-aux-jeunes-artistes-de-paris-presente-pour-la-premiere-fois/

Op deze site is de Franse tekst van de brief te lezen, maar het citaat komt nergens letterlijk voor ; C’est en ce sens que je nie l’art historique appliqué au passé. ( …) Waar staan deze drie puntjes voor?

Waar komt de zin l’art historique est par essence contemporain dan vandaan?

Op meerdere plekken kom ik de zin C’est en ce sens que je nie l’art historique appliqué au passé. Tegen, gevolgd door L’art historique est, par essence , contemporain. ( www.deslettres.fr, Michele Haddad, Courbet, editions Jean Paul Gisserrot, 2002, bij Georges Lanoë, L´histoire de L´ecole Francaise de Paysage e.a.)

En ook in een drietal Engelse vertalingen die ik daarop heb nagelezen ( ten-Doeschate Chu, Joshua Taylor en een digitale versie op Indiana.edu) komt de zin en hoofdtitel van dit blog prominent voor.

Wat wel opvalt is dat er, uitgaande van dezelfde brontekst, grote verschillen van interpretatie leesbaar is.

Te beginnen met Joshua Taylor, de vertaling is te lezen in Nineteenth Century Theories Of Art, (University of California Press, 1987). Hij baseerde zijn vertaling op de brief zoals afgedrukt in Courbet, de biografie van Charles Léger)

‘Especially, the art of painting must consist only in the representation of objects that are visible and tangible to the artist. No period can be reproduced except by its own artists, by the artists who have lived in it. I maintain that an artist of one century is entirely incapable of reproducing things of a previous or future century, that is, of painting the past or the future. It is in this sense that I repudiate historical art directed to the past. Historical art is essentially contemporary.... ‘ ( Taylor)

Vervolgens Petra ten-Doeschate Chu, Letters of Gustave Courbet, (University of Chicago Press, 1992)

‘Every age should be represented only by its own artists, that is to say, by the artists who have lived in it. I hold that the artists of one century are totally incapable of representing the things of a preceding or subsequent century, in other words of painting the past or the future. It is in this sense that I deny the possibility of historical art applied to the past. Historical art is by nature contemporary. Every age must have its artists, who give expression to it and reproduce it for the future. An age that has not managed to find expression in the work of its own artists has no right to be expressed by later artists. That would be falsifying history’ ( Petra ten-Doeschate Chu)

En de derde vertaling gevonden op de site van Indiana University, Bloomington, USA

‘It is in this sense that I deny the possibility of historical art applied to the past. Historical art is by nature contemporary. Each epoch must have its artists who express it and reproduce it for the future. An age which has not been capable of expressing itself through its own artists has no right to be represented by subsequent artists. This would be a falsification of history’. (Indiana Edu)

En dit is allemaal interpretatie, maar wel met de beste bedoelingen.

Het wordt anders als het over pseudo wetenschap gaat waarbij beweringen, aannames worden verpakt als wetenschappelijk onderbouwd. Zeer problematisch is de nep-wetenschap waarbij gefinancierd, en vooral feitenvrij, tegenonderzoek wordt gepresenteerd om particuliere belangen te dienen. Om over het stangen, klieren en trollen maar te zwijgen. Een schandaal veroorzaken en een rookgordijn creëren waardoor kwaadwillenden de handen vrij hebben.

Blijft open de vraag waar de drie puntjes voor staan en hoe het ontbreken van de tweede zin te verklaren. Op welk moment is deze opgedoken? Is er verschil tussen manuscript en krantenbericht?







  • Comments(0)

Fill in only if you are not real





The following XHTML tags are allowed: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles and Javascript are not permitted.