een blog over de 19e eeuw en nu...

een blog over de 19e eeuw en nu...

Over dit Blog


Vanuit mijn praktijk als beeldend kunstenaar ga ik twee interessegebieden onderzoeken. Het eerste is de Franse 19e eeuwse historieschilderkunst en het tweede hoe kunstenaars in die tijd omgingen met de vrije en gecensureerde pers. Ik breng dat in verband met hedendaagse actuele ontwikkelingen en het engagement van waar uit ik mijn werken maak. Op dit blog zal ik reflecteren op mijn oeuvre en de bronnen die ik heb onderzocht, maar het is nadrukkelijk ook een blik vooruit.

Over verdwijnen

SteenbrekersPosted by Stijn Peeters Mon, November 19, 2018 10:01:31

Waarschijnlijk heeft mijn schoonmoeder Mien Thissen-Mulder dit boek ‘De schilderkunst der XIXe eeuw’, samengesteld door Léonce Bénédite, conservator van het Musée de Luxembourg, gevonden in de tweedehands winkel waar haar zus Doortje werkte. En, zoals haar gewoonte was, zal ze Margriet hebben gevraagd; ‘kan Stijn hier iets mee?’ Lang heb ik het niet gezien, maar nu ik ben gestart met dit blog kom ik het weer tegen en vind vele interessante aanknopingspunten.

De Bibliotheque Nationale bewaart ‘Courbet, Gustave (1819-1877) Critique et interprétation’ een monografie met een biografisch en kritisch essay geschreven door Bénédite. Ik ga dat nog lezen en vertalen uit het Frans want ik ben nieuwsgierig geworden naar deze tekst. Ik kom daar later op terug. Als jullie alvast willen lezen, hierbij de link;
https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5516489g/texteBrut

Extra nieuwsgierig wordt ik door dit tekst fragment uit een artikel van Oliver Larkin, getiteld; ‘Courbet and his contemporaries, 1848-1867’ (Science & Society,Vol. 3, No. 1 (Winter, 1939), pp. 42-63)

“Omdat Courbet in zijn eigen land zo lang een ongeëerde profeet was, is een groot deel van zijn werk in het bezit van Buitenlandse musea en verzamelaars. Veel aspecten van zijn carriere, vooral zijn activiteiten tijdens de Commune worden nog steeds onvoldoende begrepen. Voor 1900 werden in geen enkel gereputeerd Frans kunsttijdschrift artikelen over zijn werk gepubliceerd. Veel te laat en mogelijk gestimuleerd door de grote expositie die het Metropolitan Museum ter ere van zijn 100ste verjaardag organiseerde kocht de Franse staat in 1919 ‘het Atelier’ aan voor zevenhonderd duizend francs. Twee jaar daarna werd Léonce Bénédite, als vertegenwoordiger van de Franse staat, gevraagd aanwezig te zijn bij de onthulling van een plaquette aan Courbet’s geboortehuis in Ornans. De conservator van het Musée du Luxembourg antwoordde dat hij niet in de gelegenheid was om bij deze plechtigheid aanwezig te zijn omdat hij “instructies had ontvangen om niet op het verzoek in te gaan”. ( eigen vertaling van de Engelse tekst)

In het boek vind ik de volgende afbeelding;

Bij de reproductie van ‘Het Atelier’ staat de particuliere eigenaar nog vermeld, Collection Desfossés, en bij ‘de Steenbrekers’ staat Museum, Dresden. Hier een uitvergroting, het is echter niet het juiste schilderij, deze gespiegelde versie bevindt zich in de Collectie Oskar Reinhart, Winterthur.


Maar het lijkt er helemaal niet op, dit schilderij is door de tijd en het gebruik van asfalt in de verf verdonkerd. Het is gemaakt in 1849, het boek voor uitgeverij Flammarion is gemaakt in 1905, de foto kan dan gemaakt zijn op het moment dat het doek 55 jaar oud was. Nu is het 169 jaar oud, dus heeft de verkleuring in 110 jaar plaats gevonden. Het effect van asfalt is algemeen bekend en veel werken van Courbet verdwijnen langzaam in het donker, daarbij nog extra geholpen doordat hij graag op donkere ondergronden werkte.

Dit is het goede schilderij. Samen met 154 andere schilderijen bevond het zich in februari 1945 in een vrachtwagen, op weg van het Zwinger Museum naar kasteel Königstein (de rots van de Koning). In tijden van crisis was dat een eeuwenoude gewoonte. Het kasteel bood voldoende bescherming. De weg deed dat niet. Het gevaar kwam uit de lucht. Geallieerde vliegtuigen bombardeerden het transport.

Vorig jaar december mocht ik een maand werken in het gastatelier van het Vincent van GoghHuis in Zundert. Daar heb ik me verdiept in van Gogh’s werk en engagement , op de etspers die ik had meegenomen heb ik vele geschilderde monotypes gemaakt. Het schilderen is direct , na het afdrukken blijft er op de drukplaat een ‘schaduwbeeld’ achter, waar je met nieuwe drukinkt op door kunt werken. Degas was erg bedreven in het maken van monotypes, wat me al langer fascineerde maar waar ik nog nooit aan was toegekomen was de zwarte manier van werken. Hierbij rol je een drukplaat in met zwarte drukinkt en deze verwijder je met doekjes, kwasten, stokjes en vingers om als het ware een beeld ‘op te graven’, uit de donkerheid op te lichten. Het is een langdurige en arbeidsintensieve werkwijze waarvan je maar één goede afdruk kunt maken. Als test nam ik een afbeelding van ‘de Steenbrekers , de verdwenen versie uit Dresden.

De zwarte eerste afdruk. Zonder de plaat opnieuw te inkten heb ik deze nog drie keer op roze getint papier afgedrukt zodat de afbeelding steeds vager werd en langzaam verdween.


Stijn Peeters 2018.





  • Comments(1)

Fill in only if you are not real





The following XHTML tags are allowed: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles and Javascript are not permitted.
Posted by Will Mon, November 19, 2018 21:02:20

Hallo Stijn.

Ondanks het feit dat ik als behoorlijke "Kunstleek" door het leven moet vind ik je blogs enorm leerzaam en mooi om te lezen. Ik ga ze met grote interesse volgen. Heel veel succes tijdens dit mooie project.

Groeten van je broer!